MDGs in Tsonga


Swikongomelo swa Nhluvukiso wa Millennium

(Millennium Development Goals)

Afrikaans | Ndebele | Sepedi | Sotho | Swati | Tsonga | Tswana | Venda | Xhosa | Zulu

Xihlambanyo xa Millennium xa Vun’we bya Tinxaka, lexi sayineke hi Ndzati 2000, xi boha mfuwo eka ku:

  1. Herisa vusweti na ndlala
    • Hunguta hafu ya nhlayo ya vanhu lava hanyaka hi ntsengo wa le hansi ka dolara yin’we ya Amerika hi siku.
    • Hunguta hafu ya nhlayo ya vanhu lava xanisiwaka hi ndlala.
    • Engetela nhlayo ya ntsengo wa swakudya eka lava xaniiwaka hi ndlala.
  2. Fikelela dyondzo ya phurayimari
    • Vona leswaku vafana na vanhwanyana hinkwavo va hetisa dyondzo ya phurayimari.
    • Engetelela vana lava tsarisaka exikolweni swi fanele ku fambisana na matshalatshala yo vona leswaku vana hinkwavo va tshama exikolweni no kuma dyondzo ya xiyimo xa le henhla.
  3. Tlakusa ndzingano wa rimbewu no nyika matimba eka vavasati
    • Herisa ku hambana ka rimbewu eka dyondzo ya phurayimari na xikolo xa le henhla hi 2005, naswona eka swiyimo hinkwaswo hi 2015.
  4. Hunguta ku fa ka vana
    • Hunguta ku fa exikarhi ka vana lava nga le hansi ka ntlhanu wa malembe hi mbirhi-xa-nharhu.
  5. Tlakusa rihanyo ra manana
    • Hunguta hi tikotara tinharhu ku fa ka vamanana.
  6. Ku lwa na HIV/AIDS, malariya, na vuvabyi byin’wana
    • Yimisa no sungula ku tlherisela endzhaku ku tlulela ka HIV/AIDS.
    • Yimisa no sungula ku tlherisela ndzhaku eka timhangu ta malariya na mavabyi man’wana lamakulu.
  7. Vona leswaku ku na ku tiyiseleka eka mbango
    • Hlanganisa milawu ya nhluvukiso wo tiyiseleka na tipholisi ta mfumo na minongonoko hi ku tlherisela endzhaku ku lahlekeriwa ka switirhisiwa swa mbango.
    • Hunguta hafu ya nhlayo ya vanhu lava nga kumiki mati yo nwa laya tengeke (ku kuma mahungu hi xitalo langutisa eka mphakelo wa mati).
    • Fikelela ku antswa eka vutomi bya kwalomu ka 100 wa mamiliyoni ya vatshami va le swidakanini, hi 2020.
  8. Tumbuluxa ntirhisano wa matiko eka nhluvukiso
    • Yisa emahlweni ku tumbuluxiwaka mabindzu na tindlela ta swa timali leswi landzelelaka milawu, bvumbhiwa no pfumala xihlawu-hlawu. Swi katsa ku tiyimisela eka mafumelo ya kahle, nhluvukiso no herisa vusweti—laha tikweni na le matikweni hinkwawo.
    • Lulamisa swilaveko swo hlawuleka swa matiko lawa ya nga si ku hluvukaka. Leswi swi katsa tihakelo- ku fikeleleka ka mahala ka kota (quota-free access) eka swirhumeriwa swa le matikweni ya le handle; tiyisisa ku vevukerisiwa ka swikweleti eka matiko lawa ya nga vuswetini laya kolotaka swinene; ku khanseriwa ka swikweleti na mpfuneto wa malwandla wa nhluvukiso wa ximfumo eka matiko laya tiyimiseleke eka ku herisa vusweti.
    • Lulamisa swilaveko swo hlawuleka eka misava na Mimfumo leya ha hluvukaka ya swihlala leswitsongo.
    • Tirhana h ku twisiseka na swiphiqo swa swikweleti swa matiko lawa ya ha hluvukaka hi tindlela ta laha tikweni na ta matiko hinkwawo ku vona leswaku swikweleti swa tiyiseleka eka nkarhi wo leha.
    • Hi ku tirhisana na matiko laya ha hluvukaka, tumbuluxa ntirho wo va na mbuyelo eka vantshwa.
    • Hi ku tirhisana na tikhamphani ta mirhi, yi nyika ku fikelela eka swidzidziharisi swo xaveka eka matiko lawa ya ha hluvukaka.

Top